Wed\u0142ug najnowszych danych bran\u017ca tworzyw sztucznych w Europie staje si\u0119 coraz bardziej cyrkularna. Kondycja sektora w Polsce i prognozy rozwoju na najbli\u017csze miesi\u0105ce pozostawiaj\u0105 wiele pyta\u0144 \u2013 szczeg\u00f3\u0142owe dane na temat aktualnego stanu rynku tworzyw sztucznych jak co roku podczas Targ\u00f3w PLASTPOL w Kielcach przedstawi\u0142a Fundacja PlasticsEurope Polska, reprezentuj\u0105ca producent\u00f3w tworzyw sztucznych w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Cyrkularno\u015b\u0107 w Europie na dobrej drodze<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zamykanie obiegu to od lat kierunek, w jakim pod\u0105\u017ca europejski przemys\u0142 tworzyw sztucznych. W celu mierzenia czynionych post\u0119p\u00f3w najnowszy raport Plastics Europe \u201eTworzywa sztuczne w obiegu zamkni\u0119tym \u2013 analiza sytuacji w Europie\u201d obj\u0105\u0142 jeszcze szerszy zakres i po raz pierwszy uwzgl\u0119dni\u0142 dane dotycz\u0105ce produkcji i przetw\u00f3rstwa tworzyw bio-pochodnych i pochodz\u0105cych z recyklingu chemicznego[1]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Z raportu wynika, \u017ce bran\u017ca tworzyw sztucznych odnotowuje znacz\u0105cy wzrost pod wzgl\u0119dem rozwoju cyrkularno\u015bci. W 2022 roku produkcja cyrkularnych[2]<\/a> tworzyw sztucznych w Europie osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom 11,7 mln ton, co stanowi\u0142o 19,7% ca\u0142kowitej produkcji. Dla Polski udzia\u0142 ten wyni\u00f3s\u0142 30,7%. W ca\u0142ej Europie w 2022 r. 10,4 mln ton tworzyw cyrkularnych wykorzystano do produkcji plastikowych wyrob\u00f3w i cz\u0119\u015bci. Stanowi to 19,2% wszystkich przetworzonych tworzyw w Europie. Pod tym wzgl\u0119dem Polska \u2013 po uwzgl\u0119dnieniu importu i eksportu \u2013 osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom 16,4%.<\/p>\n\n\n\n Konkurencyjno\u015b\u0107 Europy spada<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017ca Anna Kozera-Sza\u0142kowska, Dyrektor Zarz\u0105dzaj\u0105ca Fundacji PlasticsEurope Polska, rozwojowi cyrkularno\u015bci towarzysz\u0105 tak\u017ce wyzwania. W 2023 roku analitycy Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Inwestycyjnego odnotowali pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 obni\u017cenie wska\u017anika wzrostu \u015bwiatowego GDP, kt\u00f3ry spad\u0142 do poziomu 3,2% (w 2021 wynosi\u0142 6,5%), w tym wyra\u017any spadek dotyczy\u0142 tzw. gospodarek rozwini\u0119tych. Prognozowany w kolejnych latach wzrost ma by\u0107 ograniczony. Jednocze\u015bnie kryzys energetyczny, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 Europ\u0119, poprzedzony pandemi\u0105 Covid-19 i wybuchem wojny w Ukrainie, by\u0142 szczeg\u00f3lnie dotkliwy dla energoch\u0142onnych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Os\u0142abienie gospodarki \u015bwiatowej doprowadzi\u0142o do zmniejszenia popytu na produkty z tworzyw sztucznych \u2013 \u015bwiatowa produkcja tworzyw sztucznych w 2022 roku osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom 400,3 mln ton. Udzia\u0142 Europy w tej produkcji sukcesywnie spada \u2013 z 22% w 2006 r. do 14% w 2022 r. W zwi\u0105zku z tym Europa staje si\u0119 w coraz wi\u0119kszym stopniu zale\u017cna od importu, co os\u0142abia jej zdolno\u015b\u0107 do inwestowania w cyrkularno\u015b\u0107 systemu tworzyw sztucznych i wspierania transformacji sektor\u00f3w opieraj\u0105cych si\u0119 na tych materia\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n Polski przemys\u0142 tworzyw w zawieszeniu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Statystyki ekonomiczno-gospodarcze dla Polski wskazuj\u0105 na niejednoznaczn\u0105 kondycj\u0119 bran\u017cy tworzyw sztucznych. Z danych Eurostatu wynika, \u017ce w 2023 r. produkcja przemys\u0142owa w Polsce spad\u0142a o 1,0% w por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym, a produkcja przemys\u0142u chemicznego (do kt\u00f3rego zalicza si\u0119 produkcja polimer\u00f3w), spad\u0142a o 8%. W przypadku produkcji wyrob\u00f3w z gumy i tworzyw sztucznych od lipca do wrze\u015bnia 2023 roku pojawi\u0142y si\u0119 pewne pozytywne impulsy, jednak od pa\u017adziernika produkcja zn\u00f3w zacz\u0119\u0142a spada\u0107. Wyr\u00f3wnane sezonowo wska\u017aniki dla tego sektora przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 2023 r. pozostawa\u0142y w stagnacji. Polska pozostaje importerem netto tworzyw sztucznych w formach podstawowych, a eksporterem netto wyrob\u00f3w z tworzyw z bilansem handlowym wynosz\u0105cym odpowiednio -3 076 tys. ton i 1 098 tys. ton. Na kondycj\u0119 polskiej gospodarki bezpo\u015bredni wp\u0142yw ma tak\u017ce \u2013 niewykazuj\u0105ca aktualnie znacz\u0105cej poprawy \u2013 sytuacja gospodarki niemieckiej \u2013 Niemcy \u00a0s\u0105 naszym g\u0142\u00f3wnym partnerem handlowym w imporcie i eksporcie zar\u00f3wno w przypadku produkcji tworzyw, jak i wyrob\u00f3w z tworzyw sztucznych i gumy. R\u00f3wnie\u017c dane GUS potwierdzaj\u0105 spadkowe tendencje. Obserwowane wyra\u017ane spadki wielko\u015bci produkcji w pierwszym i czwartym kwartale roku 2023, zar\u00f3wno w ca\u0142ym sektorze przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego, jak i sektorze produkcji wyrob\u00f3w z gumy i tworzyw sztucznych, kontynuowane by\u0142y w pierwszym kwartale 2024 roku.<\/p>\n\n\n\n Krajowe statystyki GUS wskazuj\u0105 na stabilny poziom zatrudnienia w sektorze, do pozytywnych zjawisk zaliczy\u0107 tak\u017ce nale\u017cy rosn\u0105ce nak\u0142ady inwestycyjne w bran\u017cy. W ca\u0142ym sektorze produkcji chemikali\u00f3w i wyrob\u00f3w chemicznych wzrost w 2023 roku by\u0142 niewielki, natomiast w sektorze produkcji wyrob\u00f3w z gumy i tworzyw sztucznych by\u0142y ju\u017c znacz\u0105ce \u2013 osi\u0105gn\u0119\u0142y 7,4 mld z\u0142 w por\u00f3wnaniu do 6,1 mld z\u0142 w 2022 roku.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 w 2023 r. produkcja przemys\u0142owa w Polsce spad\u0142a o 1,0% w por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym, to bran\u017ce powi\u0105zane przemys\u0142u tworzyw sztucznych w UE+27[3]<\/a>, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 produkcja \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w, produkcja sprz\u0119tu elektrycznego i elektronicznego, budownictwo i motoryzacja, odnotowa\u0142y wzrost produkcji. Najbardziej dynamicznym odznaczy\u0142a si\u0119 bran\u017ca motoryzacyjna, kt\u00f3rej produkcja wzros\u0142a o 12,3% w por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym. Produkcja \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w oraz sprz\u0119tu elektrycznego wykaza\u0142a si\u0119 mniejsz\u0105 dynamik\u0105 i wzros\u0142a kolejno o 1,5 i 1,4%. \u2013 Og\u00f3lny obraz bran\u017cy, czyli okresowe wzrosty i spadki, przyczyniaj\u0105 si\u0119 do niepewno\u015bci sytuacji gospodarczo-ekonomicznej w Polsce i pozostawiaj\u0105 polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w w zawieszeniu. W po\u0142\u0105czeniu z presj\u0105 legislacyjn\u0105 bran\u017ca ma przed sob\u0105 jeszcze wi\u0119ksze wyzwania <\/em>\u2013 komentuje sytuacj\u0119 polskiego rynku tworzyw Anna Kozera-Sza\u0142kowska.<\/p>\n\n\n\n Mapa drogowa bran\u017cy do 2050 roku<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym kontekstem rozwa\u017ca\u0144 o kierunkach rozwoju bran\u017cy jest wizja systemu tworzyw sztucznych w Europie do 2050 roku przedstawiona w mapie drogowej \u201eThe Plastics Transition\u201d, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cona by\u0142a wystawa na tegorocznych Targach Plastpol. \u2013 Mapa wyznacza ambicje i kierunki rozwoju naszej bran\u017cy na najbli\u017csze lata. To wizja, kt\u00f3r\u0105 mamy nadziej\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z ca\u0142ym \u0142a\u0144cuchem warto\u015bci i wsparciem decydent\u00f3w zrealizowa\u0107 wewn\u0105trz systemu tworzyw sztucznych do 2050 roku<\/em> \u2013 m\u00f3wi Kozera-Sza\u0142kowska.<\/p>\n\n\n\n Mapa przewiduje, \u017ce do 2050 roku 65%, czyli 42 mln ton wszystkich tworzyw sztucznych wykorzystywanych przez przetw\u00f3rc\u00f3w, b\u0119dzie wytwarzanych z surowc\u00f3w cyrkularnych. 43% z nich b\u0119dzie pochodzi\u0107 z recyklingu (w tym 24% z recyklingu mechanicznego i 19% z recyklingu chemicznego). Tworzywa z biomasy b\u0119d\u0105 za\u015b podwaja\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w rynku co dekad\u0119, osi\u0105gaj\u0105c udzia\u0142 na poziomie 18%. Plan zak\u0142ada jednocze\u015bnie, \u017ce szacunkowa redukcja emisji gaz\u00f3w cieplarnianych w wyniku przej\u015bcia na surowce cyrkularne i unikni\u0119cia spalania do 2050 roku wyniesie 55% (129 mln ton CO2), a osi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w wyznaczonych w The Plastics Transition b\u0119dzie wymaga\u0142o 235 miliard\u00f3w euro dodatkowych nak\u0142ad\u00f3w systemowych (CAPEX + OPEX).<\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> \u201eTworzywa sztuczne w obiegu zamkni\u0119tym \u2013 analiza sytuacji w Europie\u201d, 2024, Plastics Europe<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> W tym produkcja recykalt\u00f3w z odpad\u00f3w prekonsumenckich.<\/p>\n\n\n\n [3]<\/a> Unia Europejska + Norwegia, Szwajcaria i Wielka Brytania<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n